ضمیر «ی» چه موقع فاعل چه موقع مفعول است؟

بسیاری از دانش‌آموزان همیشه این مشکل را داشته‌اند که ضمیر «ی» چه موقع فاعل چه موقع مفعول است؟ به همین دلیل ما در آکادمی عربی استاد ترابی با چند نکته کلیدی این مشکل را برای شما آسان می‌کنیم پس با ما همراه باشید. در ادامه شما می‌توانید ویدئو مربوط به تست  «ضمیر «ی» چه موقع فاعل چه موقع مفعول  است» را مشاهده نمائید.

لازم به ذکر است که منظور از « مفعول به » همان « مفعول » یعنی کسی یا چیزی که کار بر روی آن انجام می شود، است.

در اینجا می خواهیم با حل یک تست عالی به شما یاد بدهیم که ضمیر «ی» چه موقع فاعل و چه موقع مفعول است.

نکته کلیدی:

ضمیر «ی» وقتی به فعل می‌چسبد دو حالت دارد.

مثال:(ضَرَبَنی/إضربی) در هر دو این حالت‌ها ضمیر «ی»  وجود دارد.

در ضَرَبَنی قبل از ضمیر «ی» (نون‌وقایه) آمده است و اینجا ضمیر«ی» مفعول است. حالا شاید سوال کنید که از کجا فهمیدیم این نون وقایه است؟

اگر 3 حرف اصلی فعل و همین طور ضمیر « ی» را کنار بگذاریم ، یک حرف « نون » اضافی می ماند که میفهمیم نون وقایه است.

اما در فعل « إضربی » نون وقایه وجود ندارد و ضمیر «ی» که مربوط به خود فعل است ، نقش فاعل دارد، شاید برایتان سوال باشد که این صیغه که ضمیر «ی» برای خود فعل است کدام صیغه از فعل ماضی یا مضارع است؟

به فعل « تضربین» توجه کنید ، اگر از این فعل امر ساخته شود ، به صورت «إضربی » می شود که ضمیر « ی» در آخر آن ، همان ضمیر « یـ» در « تضربین» است.

با توجه به توضیحات گفته شده ، سراغ حل این تست می رویم :

مثال:

عیّن ضمیر «ی» مفعولاً‌به:

1)لا تجزعی،الله معنا دائماً!

2)أیّتها التلمیذة:اُدخلی فی الصّف!

3)لماذا لم تحضری فی هذه الحفلة!

4)اللّهمّ:ألحقنی بالمتّقین و الصّالحین!

در این تست از ما خواسته شده(در کجا ضمیر«ی» نقش مفعول دارد)

در گزینه 1 فعل « لا تجزعی» نون‌وقایه ندارد پس ضمیر «ی» نقش فاعل دارد و این گزینه جواب نیست.

در گزینه 2 فعل  « اُدخلی» نون وقایه ندارد پس ضمیر « ی» نقش فاعل دارد و این گزینه هم جواب نیست.

در گزینه 3 فعل  « لم تحضری» نون وقایه ندارد پس ضمیر « ی» نقش فاعل دارد و این گزینه هم جواب نیست.

اما در گزینه 4 فعل  «ألحقنی» از ترکیب ( ألحِق : فعل امر / نون وقایه / ضمیر « ی») تشکیل شده که با توجه به این توضیحات، نقش مفعول به دارد.

در پایان لازم است به این نکته هم توجه کنید که برخی از فعل ها در ساختار خود  و 3 حرف اصلیشان حرف « نون » دارند که باید مراقب باشید آن را با نون وقایه اشتباه نگیرید. برای مثال به فعل « اُحزُنی » نگاه کنید ، حتما می دانید که ریشه این فعل، « حزن» و نون مربوط به ساختار اصلی فعل است ، بنابراین در اینجا ضمیر « ی» نقش فاعل دارد.

برای درک بیشتر ضمیر «ی» چه موقع فاعل چه موقع مفعول است؟ ویدئو زیر را مشاهده کنید. همچنین اگر به دنبال ویدئوهای آموزشی بیشتری هستید، به صفحه ویدئوهای آموزش عربی مراجعه کنید.