روش ساختن اسم فاعل از فعل ثلاثی‌مجرد و ثلاثی‌مزید

خیلی از شما عزیزان این روش ساختار اسم فاعل از فعل ثلاثی‌مجرد و ثلاثی‌مزید را می‌دانید، ولی این بار در آکادمی عربی استاد مهدی ترابی می خواهیم ببینیم در تست‌ها به چه صورت از این موضوع سؤال می‌آید، پس با ما همراه باشید. در ادامه شما می‌توانید ویدئو مربوط به  تست روش ساختن اسم فاعل از فعل ثلاثی‌مجرد و ثلاثی‌مزید در کنکور را مشاهده نمائید.

حتماً می‌دانید که روش ساختن اسم فاعل از فعل های ثلاثی‌مجرد و ثلاثی‌مزید با هم فرق می کنند، پس در اولین قدم باید به نوع فعل( ثلاثی مجرد یا مزید بودن) توجه کنید. ( هر فعلی که بر وزن های ماضی و مضارع و امر جدول هشتایی باب های مزید باشد ، ثلاثی مزید است مانند : استخدم – انتشر – کاتَبَ و هر فعلی بر وزن فعل های آن جدول نباشد، ثلاثی مجرد است مانند : جلس یکتب.)

اسم فاعل از فعل های مجرد‌ثلاثی بر‌وزن (فاعِل- فاعِی- فالّ) است. مانند : عالِم – قاضی – حادّ

نکته:اسم فاعل از فعل‌های مزید با«مُ» شروع می  شود . مُنتظر – مُقیم – مقاتل

حل یک تست عالی کنکوری ( با « مُـ » تست نابود کن )

مثال:

عیّن اسم الفاعل من المجرّد الثلاثی:

1)الّذین هم أهل المنّ و الإیذاء مبطلو صدقاتهم!

2)المعتبر بالتجارب هو ذوالعقل السلیم!            

3)یتّبع الهوی من هو غارق فی الجهل!            

4)الکواکب مزیّنة سماء دنیانا!

در این تست از ما خواسته شده اسم فاعلی را مشخص کنید که از فعل مجرد‌ثلاثی باشد .

در گزینه 1 :کلمه « مبطل : باطل کننده» اسم فاعل از فعل ثلاثی مزید است ( چون با مُـ شروع شده ) .

ترجمه جمله : کسانی که اهل منت گذاشتن و آزار رساندن هستند ، باطل کننده ی صدقه هایشان هستند.

در گزینه 2 : کلمه « مُعتبر» چون با « مـُ» شروع می شود قطعا از فعل ثلاثی مجرد ساخته نشده و کلمه دیگری هم برای بررسی نداریم.

ترجمه : عبرت گیرنده از تجربه ها دارای عقل سالم است.

در گزینه 3 کلمه « غافل» به راحتی مشخص است که اسم فاعل از ثلاثی مجرد می باشد.

ترجمه جمله : کسی که غرق در نادانی است ، از هوا و هوس پیروی می کند.

در گزینه 4 : کلمه « مُزیّنة» چون با « مـُ» شروع شده قطعا از فعل ثلاثی مجرد ساخته نشده .

ترجمه جمله :ستارگان زینت دهنده ی آسمان دنیایمان هستند.

این تست از ما خواسته اسم فاعلی را مشخص کنید که از ثلاثی‌مجرد باشد پس با توجه نکات گفته شده پاسخ صحیح گزینه 3 می‌باشد (زیرا غارق بر وزن فاعل )که از ثلاثی‌مجرد است.

دقت کنید وقتی اسمی با «  مـُ » شروع می شود اسم فاعل یا مفعولی است  که از ثلاثی‌مزید ساخته شده و تشخیص اسم فاعل یا مفعول بودن آن به حرکت ما قبل  آخر بستگی دارد ( البته به جز کلمات بر وزن « مُفاعلة» که مصدر هستند. )

مُنتظِر : اسم فاعل                               مُرسَل : اسم مفعول

برای اینکه این موضوع را بهتر درک کنید ، توصیه می‌کنیم ویدیوی زیر را با تدریس استاد مهدی ترابی مشاهده کنید: